عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )

525

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )

من خواند : لا تحقر المرء إن رأيت به * دمامة او رثاثة الحلل فالنّحل لا شئ فى ضؤولته * يشتار منه الفتى جنى العسل يعنى : هر گاه كسى را زشت ديدار و كهن جامه ديدى ، كوچك مشمارش زيرا در كندوى زنبور عسل نيز چيزى نيست با اين همه مرد از آن شهد و عسل مىچيند . نخلة مريم . ابن سمكة گفته عرب در امثال خود گويد : « أعظم بركة من نخلة مريم » يعنى : فلان چيز از درخت خرماى مريم نيز پر بركت‌تر است . و گفت آن درخت خرما از نوع « عجره » بود [ كه خرماى آن از گونهء پست و بهم چسبيده باشد ] و خداوند در قصهء مريم فرموده : « وَ هُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا » « 1 » . و صاحب كتاب المسالك و الممالك گفته : آن درخت در بيت لحم است و گويند دو هزار سال پيش كاشته بودند ميوه نمىداد . شيواترين تمثّل به نخلهء مريم اين دو بيت است كه شاعر گفته : ألم تر أنّ اللّه أوحى لمريم * و هزّى اليك الجذع يسّاقط الرّطب و لو شاء أن تجنيه من غير هزّه * جنته و لكن كلّ شئ له سبب يعنى : نديدى كه خداوند به دل مريم افكند كه آن شاخهء نخل را به سوى خود بجنبان تا براى تو خرما فرو ريزد ؟ ! و گر خداوند مىخواست كه مريم بدون حركت دادن شاخه خرما بچيند مىتوانست امّا حكمت خداوند آن است كه براى هر چيزى سببى قرار دهد . نخلتا حلوان . در گردنهء حلوان دو درخت خرما بوده كه خسروان پارس نشانده بودند . مردم در همدمى روزگاران دراز و همنشينى و همسايگى كهن بدانها مثل زده‌اند

--> ( 1 ) - سورهء مريم ، 25 .